فراخوان ارسال مقاله با موضوع: «بازخوانی زندگی و شخصیت پیامبر اسلام (ص) در پرتو مطالعات جدید»

به مناسبت فرارسیدن هزار و پانصدمین سال میلاد پیامبر رحمت (ص)، مجله علمی «دین و دنیای معاصر» دانشگاه مفید قم در نظر دارد با رویکردی آکادمیک و میان‌رشته‌ای، به بررسی چالش‌ها، پرسش‌ها و دیدگاه‌های جدید درباره زندگی و شخصیت آن حضرت بپردازد. از این رو از تمامی پژوهشگران، اساتید و دانشجویان تحصیلات تکمیلی دعوت می‌کند مقالات پژوهشی خود را در محورهای زیر ارسال کنند. مقالات پذیرفته شده، در مجله منتشر خواهد شد و نیز در همایشی با همین موضوع نیز ارائه خواهد گردید.

محورهای اصلی و نیز موضوعات فرعی پیشنهادی به این شرح است:

محور اول: مبانی روش‌شناختی در مطالعات جدید درباره پیامبر (ص)
نقد و بررسی منابع اسلامی: تأخر منابع، مسئلۀ وثاقت و تأثیر بافتار سیاسی-کلامی سده‌های نخست بر تدوین سیره.
رویکرد تاریخی-انتقادی در مطالعه سیره: امکان‌ها و محدودیت‌های به‌کارگیری متدولوژی نقد کتاب مقدس در مطالعات اسلامی.
نقش شواهد باستان‌شناختی و مادی (کتیبه‌ها، سکه‌ها، پاپیروس‌ها): سنجش داده‌های باستان‌شناسی با روایت‌های سنتی از زندگی پیامبر (ص).
مطالعات میان‌رشته‌ای و آینده پژوهش‌های سیره‌پژوهی: همگرایی تاریخ، زبان‌شناسی و باستان‌شناسی در بازسازی چهرۀ پیامبر (ص).

محور دوم: جریان‌های فکری تجدیدنظرطلب و بازخوانی شخصیت پیامبر (ص)
ونزبرو و مکتب تجدیدنظرطلب: تحلیل «نشانه‌های نبوت» و مفهوم «انجیل محمدی» به مثابه یک متن الهیاتی-ادبی.
هاجریسم و مسئلۀ «محمد تاریخی» (ص): بازخوانی نظریۀ پاتریشیا کرون و مایکل کوک در باب خاستگاه‌های اسلام و نقد آن.
جریان‌های پساکرون (پس از ۲۰۰۰): تحلیل آرای استیون شومیکر (مرگ پیامبر (ص)، حیات‌های محمد (ص)) و مسئلۀ ابهام در گاه‌شماری رویدادهای زندگی پیامبر (ص).
رویکردهای رادیکال: بررسی دیدگاه‌های گروه «اناره» (Inarah) و رویکردهای مشابه در باب زبان قرآن و هویت پیامبر (ص).

محور سوم: منابع غیراسلامی هم‌عصر و مسئلۀ «محمد تاریخی» (ص)
بررسی تطبیقی منابع سریانی، یونانی و ارمنی: تحلیل گزارش‌های مربوط به ظهور پیامبر اسلام (ص) در متون مسیحی و یهودی سدۀ هفتم میلادی.
محمد (ص) در نگاه «دیگران»: سنجش اعتبار و دلالت‌های منابع غیراسلامی برای بازسازی شخصیت و دعوت پیامبر (ص).
چالش‌های ترجمه و تفسیر متون غیرعربی: مطالعۀ موردی تعابیری همچون «تاجر»، «قانون‌گذار» و «پیامبر عرب» در منابع سریانی.
مقایسۀ تطبیقی منابع اسلامی و غیراسلامی: هم‌خوانی‌ها و ناهم‌خوانی‌ها در گزارش رویدادهایی مانند هجرت، غزوات و فتوحات.

محور چهارم: بازخوانی انتقادی مؤلفه‌های زندگی‌نامه‌ای پیامبر (ص)
نام و القاب پیامبر: تحلیل واژه‌ی «محمد» در قرآن، کتیبه‌ها و سکه‌های سدۀ نخست هجری.
مسئلۀ «اُمّی» بودن: بررسی تطبیقی دیدگاه‌های سنتی و مدرن در باب مفهوم «اُمّی» و پیوند آن با آموزش‌پذیری پیامبر (ص).
گاه‌شماری رویدادهای زندگی پیامبر: نقد و تحلیل تاریخی سال تولد (عام‌الفیل)، هجرت و تاریخ رحلت.
بررسی تطبیقی گزارش‌های غزوات: از جنگ بدر تا فتح مکه؛ تحلیل انتقادی روایت‌های موجود در پرتو منابع غیراسلامی.

محور پنجم: رویکردهای میانه‌رو و سنت‌گرا در مطالعات جدید درباره پیامبر (ص)
فرد دانر و نظریۀ «مؤمنان»: بازخوانی شخصیت پیامبر (ص) به مثابه رهبر یک جنبش یکتاپرستانه. شان آنتونی و بازسازی «محمد تاریخی» (ص): نقد روش «افقی» و «عمودی» در اعتبارسنجی منابع سیره.
رابرت هویلند و میراث‌داری انتقادی: تحلیل رویکرد او در پیوند منابع اسلامی و غیراسلامی.
رویکردهای متأخر در دفاع از اعتبار منابع سیره: نقد محافظه‌کارانه بر آرای تجدیدنظرطلبان رادیکال.

محور ششم: بازتاب و تأثیر مطالعات جدید درباره پیامبر (ص) در جهان اسلام و ایران
ترجمه و نقد آثار تجدیدنظرطلبانه در ایران: بررسی موردی بازخورد آرای کرون، کوک و شومیکر در میان پژوهشگران مسلمان یا ایرانی.
واکنش‌های روشنفکری دینی معاصر به «محمد تاریخی» (ص): تحلیل دیدگاه‌های موافق و مخالف.
نسبت رویکردهای دانشگاهی غرب با باورهای سنتی مسلمانان: چالش‌ها و افق‌های گفت‌وگو.

محور هفتم: پیامبر (ص) در آیینۀ قرآن و حدیث؛ رویکردهای نوین
قرآن به مثابه منبعی برای زندگی‌نامۀ پیامبر: بازخوانی آیات ناظر به شخصیت و تعاملات پیامبر با پیروان و مخالفان.
حدیث و سیره؛ هم‌پوشانی‌ها و تمایزها: نسبت‌سنجی دو جریان بزرگ حدیث‌نگاری و سیره‌نگاری در سده‌های نخست.
بازنویسی و بازسازی سیره در دورۀ عباسی: تحلیل تأثیر نیازهای سیاسی-فرهنگی بر شکل‌گیری روایت معیار از زندگی پیامبر (ص).
چهرۀ پیامبر (ص) در تفاسیر کهن قرآن: از تفسیر طبری تا تفاسیر معاصر؛ مطالعۀ تطبیقی رویکردها.

شیوه نگارش مقاله (اینجا)